หลายคนอาจเคยได้ยินคำว่า “พังผืด” หลังการผ่าตัดหรือการทำหัตถการความงาม แต่ยังไม่แน่ใจว่าพังผืดคืออะไร และสามารถเกิดขึ้นได้อย่างไร
พังผืดคืออะไร
พังผืด (Fibrosis หรือ Adhesions) เป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการซ่อมแซมตามธรรมชาติของร่างกาย เมื่อเนื้อเยื่อได้รับบาดเจ็บ เกิดการอักเสบ หรือผ่านการผ่าตัด ร่างกายจะสร้างเนื้อเยื่อแผลเป็นขึ้นมาเพื่อซ่อมแซมบริเวณดังกล่าว ในบางราย เนื้อเยื่อแผลเป็นอาจเกิดมากกว่าปกติ ทำให้เกิดการยึดรั้งของเนื้อเยื่อ ซึ่งเรียกว่า “พังผืด”
พังผืดเกิดจากอะไร
พังผืดสามารถเกิดขึ้นได้จากหลายสาเหตุ โดยเฉพาะหลังการผ่าตัดหรือหัตถการที่มีการกระทบต่อเนื้อเยื่อ เช่น
- การผ่าตัดศัลยกรรม เช่น ศัลยกรรมเสริมจมูก ศัลยกรรมเสริมหน้าอก หรือการผ่าตัดที่มีการเปิดแผล
- หัตถการบางประเภท เช่น การดูดไขมัน การร้อยไหม หรือการเสริมวัสดุทางการแพทย์ ซึ่งกระตุ้นให้ร่างกายเข้าสู่กระบวนการซ่อมแซม
- การอักเสบหรือการระคายเคืองของเนื้อเยื่อหลังทำหัตถการ
- การเคลื่อนไหวหรือใช้งานกล้ามเนื้อบริเวณแผลมากเกินไปในช่วงพักฟื้น ซึ่งอาจส่งผลต่อกระบวนการสมานแผลในบางกรณี
อาการของพังผืดที่อาจพบได้
พังผืดอาจทำให้เกิดอาการแตกต่างกันในแต่ละบุคคล ตัวอย่างอาการที่อาจพบ ได้แก่
- รู้สึกตึงหรือแข็งบริเวณแผล
- คลำแล้วรู้สึกว่าผิวหรือเนื้อเยื่อไม่เรียบ
- รู้สึกตึงเมื่อขยับกล้ามเนื้อบริเวณนั้น
- ในบางกรณี อาจส่งผลต่อรูปทรงหรือความยืดหยุ่นของเนื้อเยื่อ
สามารถป้องกันพังผืดได้หรือไม่
แม้ว่าพังผืดจะเป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการซ่อมแซมตามธรรมชาติของร่างกาย แต่การดูแลตัวเองหลังการผ่าตัดหรือหัตถการตามคำแนะนำของแพทย์ อาจช่วยลดปัจจัยที่ส่งผลต่อการสมานแผลและการเกิดพังผืดได้ในบางกรณี
หากมีอาการตึง แข็ง เจ็บ หรือรู้สึกผิดปกติบริเวณที่ทำหัตถการ ควรกลับเข้ารับการประเมินกับแพทย์ เพื่อหาสาเหตุและวางแนวทางการดูแลที่เหมาะสมกับแต่ละบุคคล
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
พังผืดคืออะไร?
พังผืดคือเนื้อเยื่อแผลเป็นที่ร่างกายสร้างขึ้นเพื่อซ่อมแซมบริเวณที่ได้รับบาดเจ็บหรือผ่านการผ่าตัด หากสร้างมากกว่าปกติ อาจเกิดการยึดรั้งของเนื้อเยื่อได้
พังผืดหลังศัลยกรรมเกิดขึ้นได้หรือไม่?
สามารถเกิดขึ้นได้ในผู้รับบริการบางราย เนื่องจากเป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการสมานแผลตามธรรมชาติของร่างกาย
หากสงสัยว่าเป็นพังผืดควรทำอย่างไร?
หากมีอาการตึง แข็ง คลำพบก้อน หรือรู้สึกผิดปกติบริเวณที่ทำหัตถการ ควรเข้ารับการประเมินจากแพทย์ เพื่อหาสาเหตุและรับคำแนะนำที่เหมาะสม